Το παρακάτω κείμενο λέγεται ότι απευθυνόταν από τον Kurt Vonnegut* στους αποφοίτους της τάξης του ’97 στο MIT. Αλλά ακόμη κι αν αυτό δεν είναι αλήθεια, αξίζει τον κόπο να το διαβάσετε. Όσο χρονών κι αν είστε κι ας μην είστε πια φοιτητές, ακόμη κι αν ποτέ δεν ήσασταν. Δεν έχει σημασία.

“Να φοράτε αντηλιακό.

Αν μπορούσα να σας δώσω μόνο μια συμβουλή για το μέλλον, αυτή θα ήταν για το αντηλιακό. Τα μακροπρόθεσμα πλεονεκτήματα της χρήσης αντηλιακού έχουν αποδειχθεί από τους επιστήμονες, ενώ οι υπόλοιπες συμβουλές μου δεν στηρίζονται σε κάτι πιο αξιόπιστο από τις δικές μου εμπειρίες. Τώρα θα σας προσφέρω τις συμβουλές μου λοιπόν.

Χαρείτε τη δύναμη και την ομορφιά της νιότης σας. Αλλά αφήστε το καλύτερα. Δεν θα καταλάβετε τη δύναμη και την ομορφιά της νιότης σας μέχρι αυτές να αρχίσουν να φθίνουν. Όμως εμπιστευτείτε με, σε 20 χρόνια από τώρα, θα κοιτάτε παλιές σας φωτογραφίες και θα θυμόσαστε με τρόπο που ούτε καν μπορείτε να διανοηθείτε τώρα, πόσες προοπτικές απλώνονταν μπροστά σας και πόσο υπέροχοι πραγματικά φαινόσασταν.

Δεν είστε τόσο χοντροί όσο φαντάζεστε.

Μην στεναχωριέστε για το μέλλον. Ή στεναχωρεθείτε αν θέλετε, αλλά να ξέρετε ότι το να στεναχωριέστε είναι τόσο αποτελεσματικό όσο να προσπαθείτε να λύσετε μια αλγεβρική εξίσωση με το να μασάτε τσίχλα. Τα πραγματικά προβλήματα στη ζωή σας τυχαίνει να είναι πράγματα που ποτέ δεν υπήρχε περίπτωση να σας είχαν έρθει στο μυαλό τότε.

Κάντε κάθε μέρα κάτι που σας τρομάζει, κάτι που φοβόσαστε, ή ντρέπεστε να κάνετε.

Τραγουδήστε.

Μην είστε απερίσκεπτοι με τις καρδιές των άλλων. Μην ανέχεστε ανθρώπους που είναι απερίσκεπτοι με την δική σας.

Να χρησιμοποιείτε οδοντικό νήμα.

Μην σπαταλάτε το χρόνο σας με ζήλειες. Κάποιες φορές είστε εσείς μπροστά, κάποιες άλλες έχετε μείνει πίσω. Ο αγώνας είναι μακρύς και στο τέλος, ο αγώνας είναι μόνο με τον εαυτό σας.

Να θυμόσαστε τις φιλοφρονήσεις που δέχεστε. Ξεχάστε τις προσβολές. Αν το πετύχετε αυτό, πείτε μου κι εμένα πώς το κάνατε.

Κρατήστε τα παλιά σας ερωτικά γράμματα. Πετάξτε όλες τις παλιές τραπεζικές σας αποδείξεις.

Να κάνετε διατάσεις. Τεντωθείτε.

Μην αιθάνεστε ενοχές αν δεν ξέρετε τί θέλετε να κάνετε στη ζωή σας. Οι πιο ενδιαφέροντες άνθρωποι που γνωρίζω δεν ήξεραν στα 22 τους τί ήθελαν να κάνουν στη ζωή τους. Μερικοί από τους πιο ενδιαφέροντες 40χρονους που γνωρίζω, ακόμα δεν ξέρουν.

Να καταναλώνετε πολύ ασβέστιο. Να χρησιμοποιείτε συνετά τα γόνατά σας. Θα σας λείψουν όταν θα ”σκουριάσουν”.

Μπορεί να παντρευτείτε, μπορεί και όχι. Μπορεί να κάνετε παιδιά, μπορεί και όχι. Ίσως να χωρίσετε πριν φτάσετε τα 40, ίσως να χορεύετε σάμπα στην 55η σας γαμήλια επέτειο. Οτιδήποτε κι αν κάνετε, μην παινεύετε τον εαυτό σας υπερβολικά, αλλά ούτε και να τον υποβαθμίζετε. Κάθε επιλογή που θα κάνετε, θα έχει και δόση τύχης. Το ίδιο ισχύει και για τους άλλους όμως.

Να χαίρεστε το σώμα σας. Χρησιμοποιήστε το με όποιο τρόπο μπορείτε. Μην το φοβάστε, ούτε να σας νοιάζει τί λένε οι άλλοι γι’ αυτό. Είναι το σπουδαιότερο όργανο που θα έχετε ποτέ.

Χορέψτε, ακόμη κι αν δεν έχετε χώρο πουθενά αλλού εκτός από το σαλόνι σας.

Διαβάστε τις κατευθύνσεις, ακόμη κι αν δεν σκοπεύετε να τις ακολουθήσετε.

Να μη διαβάζετε περιοδικά μόδας. Το μόνο που καταφέρνουν, είναι να σας κάνουν να αισθάνεστε άσχημοι/ες.

Γνωρίστε καλύτερα τους γονείς σας. Ποτέ δεν ξέρετε πότε θα σας αφήσουν για πάντα. Να είστε καλοί με τα αδέρφια σας. Είναι ο καλύτερος σύνδεσμος με το παρελθόν σας και οι άνθρωποι που είναι το πιο πιθανό να σας στηρίξουν στα δύσκολα στο μέλλον.

Συνειδητοποιήστε ότι φίλοι έρχονται και φεύγουν, αλλά με λίγους πολύτιμους φροντίστε να κολλήσετε. Προσπαθήστε πολύ ώστε να γεφυρώσετε τις γεωγραφικές αποστάσεις και τις διαφορές στον τρόπο ζωής, γιατί όσο περισσότερο γερνάτε, τόσο πιο πολύ χρειάζεστε δίπλα σας την παρουσία ανθρώπων που σας ήξεραν όσο ήσασταν νέοι.

Ταξιδέψτε.

Δεχτείτε κάποιες αδιαμφισβήτητες αλήθειες: Οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν. Οι πολιτικοί θα συνεχίσουν να τσιλιμπουρδίζουν. Εσείς, επίσης, θα συνεχίσετε να μεγαλώνετε. Κι όταν θα μεγαλώσετε αρκετά, θα αναπολείτε τότε που ήσασταν νέοι και οι τιμές ήταν λογικές, οι πολιτικοί τίμιοι και ηθικοί και τα παιδιά σέβονταν τους μεγαλύτερους.

Να σέβεστε τους μεγαλύτερους.

Να μην περιμένετε κανέναν άλλο να σας στηρίξει, εκτός από τον εαυτό σας. Μπορεί οι δικοί σας να σας έχουν ανοίξει κάποιον τραπεζικό λογαριασμό, μπορεί ο/η σύζυγός σας να έχει πολλά χρήματα. Όμως ποτέ δεν ξέρεις αν και πόσο μπορούν να διαρκέσουν αυτά.

Μην πειράζετε πολύ τα μαλλιά σας, αλλιώς μέχρι να φτάσετε στα 50, αυτά θα φαίνονται για 85.

Να είστε προσεκτικοί με αυτούς που σας δίνουν συμβουλές, αλλά να είστε και υπομονετικοί μαζί τους. Οι συμβουλές είναι ένα είδος νοσταλγίας. Το να τις παρέχει κάποιος, είναι σαν να ψαρεύει κάτι από το παρελθόν του, να το καθαρίζει, να μαστορεύει τα χαλασμένα κομμάτια του και να το αναπαράγει ως κάτι καλύτερο από αυτό που πραγματικά ήταν.

Εμπιστευτείτε με όμως όσον αφορά στο αντηλιακό!”

—— ελεύθερη μετάφραση από …εμένα ——

*Kurt Vonnegut (1922 – 2007): Μεγάλος Αμερικάνος νοβελίστας. Έργα του μεταξύ άλλων και τα Slaughterhouse Five, Cat’s Cradle και Breakfast of Champions.